Mei 2026 – Gesprek met stadthouder Doris Havertz
Bron: Begrotingsplan 2026, deels resultatenplan Product 0111115 IT-Service, p. 204–205.
| Rekening | Omschrijving | Resultaat 2024 | Begroting 2026 | Verandering | Bron (begroting p.) |
|---|---|---|---|---|---|
| 529180 | regio iT-diensten | 1.368.731 € | 1.758.800 € | +28,5% | S. 204 |
| 525510 | Softwareonderhoud en -beheer | 12.793 € | 97.000 € | +658% | S. 204 |
| 542320 | Softwareleasing | 26.134 € | 20.000 € | −23,5% | S. 204 |
| 543154 | Uitgaven voor software | 71 € | 20.000 € | +28.070% | S. 204 |
| 543156 | Uitgaven voor hardware | 10.254 € | 3.500 € | −65,9% | S. 204 |
| 543146 | Goederen van geringe waarde (0-800 €) | 53.675 € | 210.000 € | +291% | S. 204 |
| 581180 | I.C. IT- en EDV-diensten regio iT (intern) | 1.008.960 €* | 1.136.000 € | +12,6% | S. 205 |
| Deels resultaat Product 0111115 (Deficit) | −1.026.944 € | −1.451.000 € | +41,3% | S. 205 | |
⚠️ Let op: De begroting voor 2025 voor 543154 (software) bedroeg 138.000 € vanwege de geplande MS Office-vervanging. De begroting voor 2026 daalt naar 20.000 € – de MS Office-kosten zijn dus al in 2025 gemaakt. De lopende licentiekosten (Software Assurance enz.) zitten in andere posten.
Alle bewijzen uit het toelichtingsband p. 203, regels 864–897.
| Bewijs | Tekst toelichtingsband | Toel. p./regel | Status |
|---|---|---|---|
| Windows Enterprise | „2026: Verlängerung SoftwareAssurance Windows Enterprise 2027" | S. 203, Z. 865 | Geen bedrag vermeld! |
| SoftwareAssurance Caseris | „Verlängerung SoftwareAssurance Caseris & Mittel 2029 Verlängerung Software Assurance Windows Enterprise" | S. 203, Z. 866–867 | Geen bedrag vermeld! |
| MS-Office-Austausch | „In 2025 Austausch MS-Office da Support für die Version 2016 in 10/2025 endet" | S. 203, Z. 894 | In begroting 2025 met 138.000 € begroot |
| Trainingen | „Schulungen für neue Software (z.B. aktuelle Office Version, Windows Betriebssysteme etc.)" | S. 203, Z. 882 | Geen bedrag vermeld! |
| Softwareleasing | „542320 Softwareleasing - Software auf Miet-/Leasingbasis" | S. 203, Z. 885 | 20.000 € (Ansatz 2026) |
🔴 Kritieke hiaten: De bedragen voor Windows Enterprise Software Assurance-verlenging zijn nergens afzonderlijk vermeld. Ze vermoedelijk zitten in 525510 (softwareonderhoud: +658% naar 97.000 €) of 529180 (regio iT-diensten) – maar niet transparant uitgesplitst. Ook de trainingskosten blijven ongespecificeerd.
Rekening 525510 (softwareonderhoud en -beheer) komt tientallen keren voor in de hele begrotingsplan – in scholen, administratie, burgerservices. Daarnaast verschijnt 543177 (infrastructuur MEP-licenties verbruik) meerdere keren per school met de expliciete opmerking: "Verplicht voor voortgezet gebruik van school-IT-infrastructuur".
Open punt: Hoe hoog zijn de totale jaarlijkse licentiekosten (Microsoft + anderen) over alle producten samengevoegd? Dit cijfer moet de stadthouder kunnen verstrekken – maar doet ze niet in de HSK.
1.758.800 € voor 2026. Wat krijgen we daarvoor?
Post 529180 regio iT-diensten is met 1,76 miljoen € verreweg de grootste IT-kostenpost. Hij groeit van 1,37 miljoen € (2024) naar 1,88 miljoen € (2029) – een stijging van 37% in 5 jaar.
Volgens het toelichtingsband p. 203, regel 872 omvat dit: "Uitbreiding serviceportaal, OZG-implementatie, DMS-systeem". Daarnaast worden middelen voor "Digitalisering en AI-uitbreiding" verstrekt volgens toel. p. 207–208, regel 989.
Open vragen over regio iT:
De HSK noemt open source met geen enkel woord. Dat is een strategische fout.
De stad München heeft laten zien dat LibreOffice werkt in de publieke dienst. MS Office 2016-ondersteuning eindigt 10/2025 – dat zou het ideale moment voor de overstap zijn geweest. In plaats daarvan zijn er nieuwe licenties gekocht.
Schleswig-Holsten stapt volledig over op Linux en open source. Overheids-pc's hebben geen Windows nodig – een Linux-desktop (bijv. Ubuntu, Linux Mint) kan alles wat administratief personeel nodig heeft.
Nextcloud biedt filesharing, agenda, videovergaderingen en samenwerking – allemaal open source, AVG-conform, zelf te hosten. Al succesvol in gebruik bij NRW-gemeenten.
Voor special procedures, DMS en gemeentelijke toepassingen is PostgreSQL gratis en enterprise-waardig.
Voor projectmanagement en interne organisatie zijn er volwassen open-source-alternatieven.
E-mail, agenda, contacten – allemaal open source, al in gebruik bij Duitse overheidsinstanties.
💡 Concreet: De federale overheid financiert open-source-projecten via het Sovereign Tech Fund en het Centrum voor Digitale Souvereiniteit (ZenDiS). De stad Herzogenrath kan subsidies aanvragen voor een open-source-migratie. Waarom gebeurt dat niet?
Bronnen: HSK p. 7, p. 57–59 (personeelsbeheersconcept).
💡 Kernvraag: De personeelsstijging van +48% in 10 jaar is de werkelijke structurele kostenstuwagefactor. De HSK spreekt over "efficiëntieverbetering door digitalisering" (p. 8) – maar tegelijk stijgen de IT-kosten enorm (+37% regio iT in 5 jaar) en bereiken de personeelsfuncties een record. Waar blijft de beloofde efficiëntie?
Concrete vragen over IT-strategie, licentiekosten en open source.
Hoe hoog zijn de totale jaarlijkse Microsoft-licentiekosten (Windows, Office, Server, CALs, Software Assurance) van de stad – over alle producten samengevoegd? De HSK splitst dit niet uit.
Is er voor de MS Office-vervanging in 2025 een kosten-batenanalyse uitgevoerd die open-source-alternatieven (LibreOffice) meenam? Zo ja: met welk resultaat?
De HSK noemt "digitalisering en procesoptimalisatie" als "belangrijk onderdeel voor efficiëntieverbetering" (p. 8), maar bevat 0 maatregelen over open source. Waarom wordt deze voor de hand liggende kostenbesparingsmogelijkheid genegeerd?
Het regio iT-contract kost 1,76 miljoen € in 2026 – +37% in 5 jaar. Welke concrete, meetbare diensten staan daar tegenover? Is er een regelmatige economische haalbaarheidscontrole?
De softwareonderhoudskosten (525510) stijgen van 12.793 € (2024) naar 97.000 € (2026) – een stijging van +658%. Wat zit daar precies achter? Zijn dat licentieverlengingen?
Het personeelsbestand is van 2015 tot 2024 met +48% FTE gestegen – tegelijk wil de HSK pas vanaf 2027 met 2%/jaar verminderen. Waarom niet eerder en ambitieuzer?
Maatregelen 66 (telefoonkosten), 67 (printconcept) en 75 (klantterminals) zijn allemaal "in onderzoek" – sinds wanneer? Waarom duurt het onderzoek van voor de hand liggende kostenbesparingen zo lang?
Schleswig-Holstein, München, Barcelona – er zijn genoeg voorbeelden voor open source in het bestuur. Is de stadthouder zich bewust dat het federale Sovereign Tech Fund dergelijke migraties financiert?
Concrete aanbevelingen voor de administratie.
Alle licentie-, onderhouds- en dienstenkosten (Microsoft, regio iT, special procedures) over alle producten in één rapport uitplitsen. Geen verborgen kosten in collectieve posten.
Tegen Q3/2026: een onderzoeksrapport presenteren over welke propriëtaire software door open source kan worden vervangen. Subsidies van het Sovereign Tech Fund aanvragen. Doel: 30% IT-kostenbesparing tegen 2030.
Onafhankelijke benchmarking: Wat kosten vergelijkbare IT-diensten op de markt? Welke diensten konden met eigen personeel worden geleverd? Economische vergelijking presenteren.
In plaats van −2%/jaar vanaf 2027: −3%/jaar onmiddellijk door consistente taakkritiek, digitalisering en vervangingsblokkades – behalve voor verplichte taken.
Elke digitaliserings-euro moet worden onderbouwd met concrete efficiëntiedoelen: welke processen worden sneller en met hoeveel? Hoeveel FTE worden daardoor bespaard?
Met buurgemeenten een open-source-alliantie oprichten. Kosten delen, expertise bundelen, samen subsidies aanvragen. Niet elke stad het wiel opnieuw laten uitvinden.
Barrierefreiheits-Hinweis: Diese Audio-Version wird mit einer KI-generierten Stimme vorgelesen. Die Inhalte entsprechen dem Text dieser Seite.